logo

Stichting 4 mei Beverwijk

De onthulling van het Joods namenmonument wordt tot nader order uitgesteld vanwege het corona-virus.

De 4de mei staat, als altijd, in het teken van de jaarlijkse dodenherdenking.

Beverwijk herdenkt
‘Op de drempel’

Bijeenkomen op het Westerhoutplein en begraafplaats Duinrust, stilstaan bij de monumenten op het Stationsplein: het is nu niet mogelijk om dat in groten getale te doen. Toch zullen Beverwijk en Wijk aan Zee op maandag 4 mei gezamenlijk kunnen herdenken.

Op beverwijkherdenkt.nl zal op 4 mei een korte film, ‘Op de drempel’ getiteld, in première gaan. De film verschijnt online om 13.00 uur, het tijdstip van de herdenking die doorgaans op het Stationsplein plaatsvindt.

‘Op de drempel’ wordt voor alle inwoners van Beverwijk en Wijk aan Zee gemaakt.

Het project is een initiatief van vier Beverwijkers: Jan van Kampen, Gerald van Luijk, Teun-Jan Tabak en Joni Zwart. Wijk aan Zeeër Jan van der Land heeft zich bij het viertal aangesloten.

‘De herdenking,’ vertelt Jan van Kampen, ‘verdient aandacht. Zeker nu. Gerald benaderde mij met een idee en ik wist dat ook Joni aan het nadenken was.’ Intussen zocht Teun-Jan Tabak, voorzitter van Stichting 4 mei Beverwijk, naar alternatieven voor de publieke herdenkingen. Van Kampen bracht iedereen online bij elkaar voor en enkele dagen later werd met filmen begonnen.

‘In deze tijd,’ zegt Gerald van Luijk, ‘verlangen we meer dan anders naar verbondenheid. Het besef van onvrijheid komt 75 jaar na de oorlog hard binnen vanwege de beperkingen waarmee we nu moeten leven. Ik zag dat Comité 4 en 5 mei trompettisten opriep om de taptoe bij hun huis te spelen. Muziek verbindt. Zo ontstond het idee voor een deel van onze film.’

In ‘Op de drempel’ speelt ook een gedicht een belangrijke rol. Die bijdrage komt van Joni Zwart, die veel met schrijvers en theatermakers werkt. ‘Gedichten en gedenken horen bij elkaar. Ik hoop dat ons project de inwoners van Beverwijk en Wijk aan Zee die verbinding helpt ervaren. Verbinding met hun woonplaats en met elkaar, juist nu we allemaal beseffen dat onze vrijheid geen vanzelfsprekendheid is.’

4-mei2020-Maaike-en-Frie

4 mei 2020
Een speciale herdenking

BEVERWIJK – Wat een tijd, de 75e herdenking en viering van het einde van de Tweede Wereldoorlog niet in gezamenlijkheid. De coronacrisis leidt ertoe dat alle publieke plechtigheden rond Dodenherdenking op 4 mei en alle festiviteiten op en rond Bevrijdingsdag zijn afgelast.

Wat in elk geval nog wel kan:

De Stichting 4 mei Beverwijk volgt de oproep van het Nationaal Comité 4 en 5 mei om op Dodenherdenking dit jaar de vlag de hele dag – tot aan zonsondergang – halfstok te hangen. Op Bevrijdingsdag hangt de vlag de hele dag in top.

Bij het monument voor alle gevallenenop het Westerhoutplein, bij het monument op het Stationsplein en bij het oorlogsmonument in de Zwaanstraat in Wijk aan Zee staat het iedereen vrij een bosje bloemen te leggen en even stil te staan bij de slachtoffers van de oorlog.  Ook de algemene begraafplaats Duinrust is bij de oude ingang in gereedheid gebracht om even langs 26 graven van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te gaan, U ziet aan de vlaggen waar u op 4 mei moet zijn.

In de aanloop naar de gezamenlijk herdenking op 4 mei om 20 uur, waarbij we stilstaan bij de oorlogsslachtoffers, luiden in Beverwijk en Wijk aan Zee veel klokken. Van 9 kerken en van begraafplaats Duinrust worden van half acht tot tien voor acht de klokken geluid om u attent te maken op de twee minuten stilte.

De stichting heeft een speciale Bevrijdingskrant uitgebracht die in Beverwijk en Wijk aan Zee huis aan huis is verspreid. Burgemeester Martijn Smit schreef het voorwoord, Teun-Jan Tabak (voorzitter Stichting 4 mei Beverwijk) een inleiding en vervolgens zijn er artikelen over de foto-expositie in het Stadhuis ‘5 jaar bezet Beverwijk, het Joods Namenmonument en het Joodse leven in Beverwijk en Wijk aan Zee, de diverse herdenkingsmonumenten in de gemeente en foto’s uit de oorlog en van bevrijdingsdag. Uit het boek ‘Het dorp Velsen-Noord’ van Wim Spruit is het hoofdstuk over Cor en Alie Smit overgenomen: ‘Van een Duitser kreeg ik een reep, van de meester een tik’.  Speciale aandacht is er voor de fusillade van Jan Pleeging, Reinier Pletting en Jan Dirk Semeins.

Collage-kerken-Beverwijk

Jaarrede Dick Kuijs

Dames en heren, Op een november avond in 1943 ontmoeten drie mannen elkaar op een adres aan de Baanstraat, hier in Beverwijk. Zij maken wat laatste afspraken en spreken nogmaals de mogelijke [...]

Gedicht Doris Schijns

Ik droomde vannacht van een wereld zonder bommenwerpers de koekoek bouwde er zijn eigen nest ruzies werden met woorden beslecht er werd gepraat over meer dan koetjes en kalfjes kinderen leerden [...]

Historische foto’s

Een serie foto’s van de Dodenherdenking van jaren geleden  Kransleggingen op het Westerhoutplein met een foto (4 mei 1984) waarop Jan Vink staat afgebeeld, rechts van het Bevrijdingsbeeld. Jan [...]

Brief aan de scholen

Vier mei, elk jaar is het weer 4 mei. De dag waarop Nederland letterlijk en figuurlijk stilstaat  bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Ook in Beverwijk zijn er slachtoffers gevallen en [...]

De herdenking op Duinrust

Jan de Wildt op herdenking Duinrust

‘Vrijheid is als ademhalen,

je bent je er niet van bewust’

Om acht uur kwam de wereld even tot een halt. Ook in de IJmond werd het stil. Alleen het klapperen van de vlaggen, halfstok aan hun masten, steeg boven de stilte uit. De mensen zwegen en in dat zwijgen was er ruimte om te denken aan hen die in de oorlog stierven.

Ademnood

„Vrijheid is als ademhalen, je bent je er niet van bewust”, zei Jan de Wildt tijdens de bijeenkomst op begraafplaats Duinrust ’s avonds, voorafgaand aan de Dodenherdenking in Beverwijk.

„Pas als we onvrijheid hebben, als we ademnood hebben, voelen we het gemis van het vrijuit ademen.”

In de jaarrede sprak de oud-gemeentesecretaris uit Wijk aan Zee ook over het belang van herdenken. „We hebben een ereschuld aan de generatie die het leed van de oorlogsjaren heeft gedragen.”

Hij riep op liefdevol te blijven spreken over de Joodse gemeenschap die door de bezetter werd afgevoerd: „Vermoord, uitgeroeid, maar niet vergeten.”

Omdat de aula van Duinrust wegens de vondst van asbest was gesloten, vond de bijeenkomst dit jaar plaats in een paviljoen bij de oude ingang. De belangstelling was zo groot dat een aantal bezoekers de toespraken buiten de paviljoentent moest beluisteren.

Eerder op de avond werden bij het bevrijdingsmonument op het Westerhoutplein kransen en bloemen gelegd. Onder meer vertegenwoordigers van de Stichting 4 mei Beverwijk, gemeente, politieke partijen, Turkse gemeenschap Beverwijk, Kennemer College en Bethelschool en Scouting Beverwijk waren daarbij aanwezig. Ook werden er gedichten voorgedragen door leerlingen van de Bethelschool die het monument heeft geadopteerd.

Gedichten waren er eveneens op begraafplaats Duinrust, onder meer van stadsdichter Isa van Klaveren, maar ook van jongere dichters. „Een meisje van mijn leeftijd moest onderduiken, terwijl ik naar school ga zien hoe familie sneuvelde, terwijl ik op familiebezoek ga, en pijn verdragen, terwijl ik warm en gelukkig opgroei, we willen het vergeten, maar we doen niet”, luidden de laatste regels van een gedicht dat de dertienjarige Esmeralda van den Berg voordroeg.

De leerlinge van het Kennemer College schreef het in het kader van ’Project Vrijheid’, waarmee op de school de afgelopen weken aandacht werd besteed aan de Tweede Wereldoorlog.

Emotioneel

Na de dodenherdenking leidde een stille tocht langs de graven van ’hen die voor onze vrijheid hun leven lieten’. Het houtensemble van het Tata Steel Orkest verzorgde de muziek vóór de klok van achten en hield tijdens de stille tocht een mini-concert.

Tientallen scouts stonden als wachters bij de oorlogsgraven opgesteld in een zwijgend eerbetoon. „Ik word er een beetje emotioneel van”, zei belangstellende Henk Kamp na afloop. „Van mijn vader ken ik de verhalen over de oorlog. Ik ben een bevrijdingskindje, geboren in 1945. Die vrijheid die we in Nederland hebben, waardeer ik erg

Onze partners

Foto’s