Stichting 4 mei Beverwijk

2022: Dick Kuijs tijdens jaarrede Dodenherdenking: ‘Het verdriet was te groot om benoemd te worden…’

De 4de mei staat, als altijd, in het teken van de jaarlijkse dodenherdenking.

2022: Dick Kuijs tijdens jaarrede Dodenherdenking: ‘Het verdriet was te groot om benoemd te worden…’

‘Het verdriet was te groot
om benoemd te worden…’

De Dodenherdenking op het Westerhoutplein en op begraafplaats Duinrust, werd na twee jaar ‘in kleine kring en kort van duur’ eindelijk weer volop bezocht. Er kon worden geluisterd naar de gedichten van leerlingen van de Bethelschool, van stadsdichters Doris Schijns en Emiel Heilig, naar gedichten van Belanaa Calis, leerling van het Kennemer College, muziek en zang van Duo La Gionda, een toespraak van burgemeester Martijn Smit en de jaarrede van musicus Dick Kuijs, zoon van een verzetsman. 

Beide herdenkingen werden georganiseerd door de Stichting 4 mei Beverwijk in samenwerking met de gemeente Beverwijk, Kennemer College, Bethelschool, de gezamenlijke scouting in de gemeente en Radio Beverwijk, die de herdenking op Duinrust live uitzond. Op beide herdenkingsplekken, met name bij de oorlogsgraven op Duinrust, stonden grote delegaties scouts van de Admiraal van Kinsbergengroep, Die Wijcker Duinjaghers en Wiawaha. 

Bij het Bevrijdingsmonument op het Westerhoutplein, waar alle oorlogsslachtoffers werden herdacht, legde burgemeester Martijn Smit als eerste een krans. Daarna volgden delegaties van de Stichting 4 mei Beverwijk, alle politieke partijen in de gemeenteraad, Kennemer College en de Turkse gemeenschap. Er werden door leerlingen van de Bethelschool zelfgeschreven gedichten voorgedragen en het programma werd afgesloten met het zingen van het Wilhelmus en een defilé langs het monument en de bloemen.   

In de aula op begraafplaats Duinrust werd de jaarrede gehouden door Dick Kuijs, zoon van slager Kuijs die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet zat. Hij sprak over zijn vader, over de aanslag op dokter Büller, de represailles en de razzia in Beverwijk en Velsen-Noord op 16 april 1944. Zijn ‘tante Stella en ome Ies’, wiens zonen David en Max in het verzet zaten. Zij werden vermoord in Sobibor. ‘Het verdriet was te groot om benoemd te worden’, aldus Dick Kuijs. 

Het Duo La Gionda (David van Aalderen en Henk Meulenbeld, accordeon, viool en zang) bracht enkele nummers ten gehore. Het gevoelige lied ‘Amsterdam Huilt’ raakte het aanwezige publiek zichtbaar. 

Aansluitend liepen de bezoekers richting de oude ingang van de begraafplaats, waar twee minuten stilte werd gehouden en hoornblazer Marjolijn Niele de Taptoe blies. Burgemeester Smit hield een afsluitende toespraak. Hij ging voorop in de stille tocht, die langs de oorlogsgraven leidde en bij het op 20 maart onthulde Joods Namenmonument Beverwijk eindigde.    

Na afloop was er gelegenheid voor een samenzijn met koffie en thee in de aula van de begraafplaats, met op de achtergrond muziek van Duo La Gionda.

Jaarrede Dick Kuijs

Dames en heren, Op een november avond in 1943 ontmoeten drie mannen elkaar op een adres aan de Baanstraat, hier in Beverwijk. Zij maken wat laatste afspraken en spreken nogmaals de mogelijke [...]

Gedicht Doris Schijns

Ik droomde vannacht van een wereld zonder bommenwerpers de koekoek bouwde er zijn eigen nest ruzies werden met woorden beslecht er werd gepraat over meer dan koetjes en kalfjes kinderen leerden [...]

De herdenking op Duinrust

Jan de Wildt op herdenking Duinrust

‘Vrijheid is als ademhalen,

je bent je er niet van bewust’

Om acht uur kwam de wereld even tot een halt. Ook in de IJmond werd het stil. Alleen het klapperen van de vlaggen, halfstok aan hun masten, steeg boven de stilte uit. De mensen zwegen en in dat zwijgen was er ruimte om te denken aan hen die in de oorlog stierven.

Ademnood

„Vrijheid is als ademhalen, je bent je er niet van bewust”, zei Jan de Wildt tijdens de bijeenkomst op 4 mei 2019 op begraafplaats Duinrust ’s avonds, voorafgaand aan de Dodenherdenking in Beverwijk.

„Pas als we onvrijheid hebben, als we ademnood hebben, voelen we het gemis van het vrijuit ademen.”

In de jaarrede sprak de oud-gemeentesecretaris uit Wijk aan Zee ook over het belang van herdenken. „We hebben een ereschuld aan de generatie die het leed van de oorlogsjaren heeft gedragen.”

Hij riep op liefdevol te blijven spreken over de Joodse gemeenschap die door de bezetter werd afgevoerd: „Vermoord, uitgeroeid, maar niet vergeten.”

Omdat de aula van Duinrust wegens de vondst van asbest was gesloten, vond de bijeenkomst dit jaar plaats in een paviljoen bij de oude ingang. De belangstelling was zo groot dat een aantal bezoekers de toespraken buiten de paviljoentent moest beluisteren.

Eerder op de avond werden bij het bevrijdingsmonument op het Westerhoutplein kransen en bloemen gelegd. Onder meer vertegenwoordigers van de Stichting 4 mei Beverwijk, gemeente, politieke partijen, Turkse gemeenschap Beverwijk, Kennemer College en Bethelschool en Scouting Beverwijk waren daarbij aanwezig. Ook werden er gedichten voorgedragen door leerlingen van de Bethelschool die het monument heeft geadopteerd.

Gedichten waren er eveneens op begraafplaats Duinrust, onder meer van stadsdichter Isa van Klaveren, maar ook van jongere dichters. „Een meisje van mijn leeftijd moest onderduiken, terwijl ik naar school ga zien hoe familie sneuvelde, terwijl ik op familiebezoek ga, en pijn verdragen, terwijl ik warm en gelukkig opgroei, we willen het vergeten, maar we doen niet”, luidden de laatste regels van een gedicht dat de dertienjarige Esmeralda van den Berg voordroeg.

De leerlinge van het Kennemer College schreef het in het kader van ’Project Vrijheid’, waarmee op de school de afgelopen weken aandacht werd besteed aan de Tweede Wereldoorlog.

Emotioneel

Na de dodenherdenking leidde een stille tocht langs de graven van ’hen die voor onze vrijheid hun leven lieten’. Het houtensemble van het Tata Steel Orkest verzorgde de muziek vóór de klok van achten en hield tijdens de stille tocht een mini-concert.

Tientallen scouts stonden als wachters bij de oorlogsgraven opgesteld in een zwijgend eerbetoon. „Ik word er een beetje emotioneel van”, zei belangstellende Henk Kamp na afloop. „Van mijn vader ken ik de verhalen over de oorlog. Ik ben een bevrijdingskindje, geboren in 1945. Die vrijheid die we in Nederland hebben, waardeer ik erg

Onze partners

Foto’s